De Heilige Johannes de Deo

Johannes werd geboren op 8 maart 1495 als João Cidade bij Evora in Portugal. Zijn ouders waren arm. Daarover zijn alle legendes rondom zijn persoon het wel eens. Daarna zijn er verschillende versies van zijn kindertijd, zoals dat eigenlijk bij zoveel heiligen het geval is. Hij zou uit armoede als herder zijn gaan werken bij een boer, toen hij 11 jaar was. Hij zou van huis zijn gegaan op 8 jarige leeftijd, omdat hij Spanje wilde verkennen. Toen hij weer thuiskwam, was zijn moeder gestorven van verdriet.
Zo zijn er verschillende verhalen rondom zijn jeugd, maar ze komen er allemaal op neer dat de jonge Johannes een echte avonturier was. Eentje die er graag op uittrok en zoveel mogelijk wilde meemaken van wat er in de wereld te koop was. Zo was hij o.a. rondreizend boekhandelaar, verdiende hij de kost als soldaat van Karel V en was hij rentmeester en slavenopzichter in Noord-Afrika.
Aan dat avontuurlijke leven van rondtrekkende vrijbuiter komt abrupt een einde, wanneer Johannes in 1539 een preek hoort van een Spaanse missionaris en asceet, Johannes van Avila. Deze preekt over naastenliefde, deemoed en bescheidenheid op een wijze die Johannes zo aangrijpt, dat hij van het ene moment op het andere zijn spannende leventje vaarwel zegt.
In vervoering trekt hij biddend door de straten van Granada in Zuid-Spanje, waar hij op dat moment woont. Hij neemt het besluit om zich voortaan volledig te wijden aan de zorg voor zieken. Zijn vrienden, die hem kennen als een stoere man van de wereld, denken dat hij volslagen krankzinnig is geworden. Hij schijnt zelfs een tijdje vastgezeten te hebben, omdat men denkt dat het hem in de bol is geslagen.
Niet lang na zijn bekering, in 1540, bedelt hij genoeg geld bij elkaar voor een ziekenhuis voor zieke en krankzinnige bedelaars en andere armoedzaaiers. Een tijdlang staat hij er alleen voor. Bij nacht en ontij sjouwt hij door de stad om zieken en verwaarloosde psychiatrisch patiënten van de straat te rapen en naar zijn ziekenhuis te brengen. Verder besteedt hij zijn tijd aan het verzamelen van allerlei noodzakelijke medische hulpmiddelen. Hij heeft ook visioenen. Zo verschijnt Christus hem in een vieze bedelaar die hij de voeten wast. Kortom, geen gewone burger van Granada.
Omdat Johannes de lastige gewoonte heeft om aan iedere halfnaakte bedelaar die hij tegenkomt zijn mantel aan te bieden, loopt hij zelf regelmatig zonder rond. Daarom laat de toenmalige bisschop een habijt voor hem maken. Deze draagt hem ook op om de naam te gaan gebruiken die hij in een visioen heeft gekregen van het kind Jezus: Johannes de Deo, of in het Nederlands Johannes van God. Geleidelijk beginnen zich meer mannen bij hem aan te sluiten en sticht hij de orde van de Broeders van Barmhartigheid, een orde van ziekenverplegers.
Dat habijt dat hij van de bisschop krijgt, is later de officiële kledij geworden van de Broeders, die uiteindelijk de Hospitaalbroeders van Sint Jan de Deo zouden gaan heten. Eigenlijk was de orde bedoeld als een wereldlijke vereniging van ziekenbroeders, maar in 1572, een tijd na de dood van Johannes, nemen ze de kloosterregel van de H. Augustinus aan. Naast de 3 gebruikelijke kloostergeloften van armoede, gehoorzaamheid en kuisheid leggen ze nog een vierde af: die van levenslange ziekenverpleging.
Johannes van God sterft op 8 maart 1550, zijn 55ste verjaardag, en hij wordt heilig verklaard in 1691. Zijn relikwieën worden nog altijd bewaard in Granada, in de kerk van het klooster van de Hospitaalbroeders. Johannes is vooral bekend als de patroonheilige van zieken, verplegers en ziekenhuizen.